Η εκτίμηση του Υπουργείου Οικονομικών για καταβολή ΑΤΑ ύψους κατά 4% τον Ιούλιο του 2027, εντείνει τις δημόσιες τοποθετήσεις για συγκράτηση της μεγέθυνσης του κρατικού μισθολογίου. Οι πληθωριστικές πιέσεις, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, θα δοκιμάσουν το νέο σύστημα καταβολής της ΑΤΑ σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Η κριτική εστιάζεται στο δημόσιο, καθώς το κρατικό μισθολόγιο αποτελεί ήδη πηγή ανησυχίας.
Οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι ΚΕΒΕ και ΟΕΒ, με δηλώσεις τους στον «Π» υποστηρίζουν ότι η αύξηση του κόστους του κρατικού μισθολογίου περιορίζει το δημοσιονομικό χώρο της κυβέρνησης και εάν δεν μπει φραγμός προειδοποιούν ότι θα υπάρξει ζήτημα με τα δημοσιονομικά της χώρας.
Όπως αναφέρεται σε πρόσφατη εγκύκλιο του γενικού διευθυντή του Υπουργείου, Ανδρέα Ζαχαριάδη, για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2027, η αύξηση της ΑΤΑ υπολογίζεται σε 0,12% από 1.1.2027 ως 30.6.2027, στο 4% από 1.7.2027 μέχρι 30.6.2028, στο 2,5% από 1.7.2028 ως 30.6.2029 και στο 2% από 1.7.2029 ως 30.6.2030.
Υπενθυμίζεται ότι από την 1η Ιουλίου 2026 μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027, οι μισθοί στο δημόσιο αναπροσαρμόζονται με καταβολή του 90% της αύξησης της ΑΤΑ κατά το 2025 και από τον Ιούλιο του 2027 του 100% της ΑΤΑ που προηγείται του έτους αναφοράς με ανώτατο όριο αύξησης το 4%, νοουμένου ότι η ετήσια ποσοστιαία μεταβολή του ΑΕΠ είναι θετική.
Πρόσθετη αύξηση 0,02% από τον Ιούλιο 2026
Σε εγκύκλιο η ΟΕΒ, υπενθύμισε ότι οι επιχειρήσεις που αναπροσαρμόζουν τους μισθούς των εργαζομένων βάσει της μεταβολής της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ) θα πρέπει από την 1η Ιουλίου 2026 να καταβάλουν: α) πρόσθετο 0,02% επί των συνολικών μισθών που ίσχυαν την 31/12/2025 (σύνολο 0,12%) ή β) πρόσθετο 0,03% επί των βασικών μισθών (σύνολο 12,70%).
«Η ενημέρωση για τη μισθολογική εξέλιξη στον δημόσιο τομέα κατά τα επόμενα χρόνια αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή προσοχή ως προς τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών», δήλωσε στον «Π» ο γγ του ΚΕΒΕ, Φιλόκυπρος Ρουσουνίδης.
«Η αύξηση των ανελαστικών δαπανών του κράτους περιορίζει αναπόφευκτα τον δημοσιονομικό χώρο για αναπτυξιακές πολιτικές, επενδύσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας», τονίζει.
Το ΚΕΒΕ θεωρεί ότι η δημοσιονομική πειθαρχία, η σύνδεση των αμοιβών με την παραγωγικότητα και η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα της οικονομίας.
«Το κρατικό μισθολόγιο αποτελεί τη μεγαλύτερη ανελαστική δαπάνη του κράτους και εάν δεν περιοριστεί αισθητά αναμένεται να δημιουργηθούν ζητήματα στα δημόσια οικονομικά. Το κρατικό μισθολόγιο αυξάνεται με ρυθμό που η κυπριακή οικονομία δεν μπορεί να υποστηρίξει», τονίζει ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου.
«Λόγω των πρόσφατων εκλογών αλλά και των επερχόμενων, η περίοδος δεν προσφέρεται για δραστικά μέτρα όσον αφορά τη συγκράτηση του κρατικού μισθολογίου» σημειώνει, τονίζοντας ωστόσο ότι θα πρέπει να γίνει ένα νέο οργανόγραμμα στην κρατική μηχανή. Προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των εργαζομένων, προσθέτει, οι προσλήψεις όταν υπάρχουν αφυπηρετήσεις θα πρέπει να γίνονται με βάση το νέο οργανόγραμμα, αξιοποιώντας και την τεχνολογία.
Πρόκληση η ισορροπία
«Mε τον πληθωρισμό στο 4% το 2026, η ΑΤΑ θα ενισχύσει σημαντικά τις απολαβές των εργαζομένων του δημόσιου τομέα, χωρίς όμως να καλύπτει πλήρως τη μείωση στην αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων, αλλά ταυτόχρονα θα αυξήσει τις πάγιες κρατικές δαπάνες», αναφέρει στον «Π» ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης.
«Η πρόκληση για τη δημοσιονομική πολιτική θα είναι να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ της προστασίας των εισοδημάτων και της διαφύλαξης της μακροχρόνιας βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Εφόσον η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται και να παράγει πλεονάσματα, το κόστος της ΑΤΑ μπορεί να παραμείνει διαχειριστικό. Αν όμως ο πληθωρισμός συνδυαστεί με επιβράδυνση της ανάπτυξης, οι πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό θα αυξηθούν αισθητά», τονίζει.
Σύμφωνα με τον κ. Γιασεμίδη, οι οριζόντιες αυξήσεις αντιμετωπίζουν με τον ίδιο τρόπο όλους τους εργαζομένους, ανεξάρτητα από την παραγωγικότητα, τις ευθύνες ή τις ανάγκες κάθε υπηρεσίας. Με αυτόν τον τρόπο, αναφέρει, δεν δημιουργούν κίνητρα για βελτίωση της απόδοσης ούτε συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης. Παράλληλα, αυξάνουν μόνιμα το μισθολογικό κόστος του κράτους, περιορίζοντας τον δημοσιονομικό χώρο για άλλες προτεραιότητες, όπως επενδύσεις σε υποδομές, παιδεία, υγεία ή πράσινη μετάβαση.
Σημειώνεται ότι τη μείωση του ύψους του κρατικού μισθολογίου, ζήτησε επανειλημμένα με δημόσιες παρεμβάσεις του, ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου.
